Priče o njima: Veselin Đuretić - istoričar i srpski patriota

Veselin Đuretić rođen je u zetskom selu Mojanovići 17. maja 1933. godine. Bio je istoričar, naučni savjetnik Balkanološkog instituta SANU i član Senata Republike Srpske.

Nižu gimnaziju završio u Podgorici, a učiteljsku školu u Nikšiću. Četiri godine je radio kao učitelj, a potom je upisao studije istorije na Filozofskom fakultetu u Sarajevu gde je diplomirao 1961.

Po okončanju studija, radio je u Institutu za istoriju u Sarajevu. Postdiplomske studije je završio 1964. na Filozofskom fakultetu u Beogradu stručno opredijelivši se za istraživanje epohe II svetskog rata i socijalističke revolucije na prostoru Jugoslavije. Doktorirao je 1969. na FF u Sarajevu odbranivši disertaciju pod naslovom Narodna vlast u Bosni i Hercegovini 1941–1945.

Širu pažnju na svoj rad skrenuo je 1985. svojim dvotomnim djelom Saveznici i jugoslovenska ratna drama. U ovom djelu Đuretić, između ostalog, navodi da je jugoslovenska vojska u otadžbini drugi antifašistički pokret. Knjiga je primljena negativno među režimskim istoričarima, a Đuretić je isključen iz SKJ „zbog nacionalne netrpeljivosti i šovinizma“.

Tokom 1990-ih godina Đuretić je bio jaki pristalica srpske nacionalističke ideologije, blizak Srpskoj radikalnoj stranci. Đuretić je 1993. izabran za počasnog senatora Republike Srpske, a krajem decenije angažovao se u radu Odbora za istinu o Radovanu Karadžiću.

Aktivno se zalagao za očuvanje državnog zajedništva Srbije i Crne Gore u okviru nekadašnje Savezne Republike Jugoslavije /1992-2003/, a potom i u okviru Državne zajednice Srbije i Crne Gore /2003-2006/.

O dramatičnim događajima u Jugoslaviji krajem osamdesetih i devedesetih godina prošlog vijeka držao je predavanja na više univerziteta, kako na Zapadu, tako i na Istoku.

Njegova supruga Milka je svojevremeno ispričala da su ona i on živjeli skromno i ističe da je Veselin ostao dosljedan sebi. “Bio je ljudska gromada, nesavladiv i nepodmitljiv”.

Umro je u utorak, 18. februara 2020. godine, na beogradskoj klinici Bežanijska kosa, a sahranjen 25. februara na Novom bežanijskom groblju.